Przy zakupie podgrzewaczy przeciwwybuchowych najczęstszym brakiem w komunikacji jest kupiec, który mówi tylko: «potrzebuję wersji przeciwwybuchowej». Rodzajów ochrony jest wiele; który z nich obowiązuje, zależy od tego, czym jest substancja palna, jak długo może być obecna i jaka jest maksymalna temperatura powierzchni urządzenia.

Najpierw określić strefę

Strefa 0 to miejsce, gdzie gaz palny występuje stale, strefa 1 — gdzie może pojawić się krótkotrwale podczas normalnej pracy, a strefa 2 — gdzie może wystąpić tylko w przypadku awarii. Podgrzewaczy prawie nigdy nie stosuje się w strefie 0; główne przypadki to strefy 1 i 2.

Strefa wyznacza rodzaj ochrony. Strefa 1 wymaga zwykle obudowy przeciwwybuchowej Exd albo wzmocnionego bezpieczeństwa Exe; w strefie 2 można stosować Exd, Exe, a w niektórych przypadkach Exn (beziskrowy). W projektach krajowych trzeba ponadto sprawdzić atmosfery pyłowe — pył stosuje system ExtD, odrębny zestaw norm od gazowych.

Grupa gazów i klasa temperatury

Różnica między IIB i IIC polega na reprezentatywnym gazie próbnym: IIB używa etylenu, IIC wodoru i acetylenu. IIC jest bardziej rygorystyczna i obejmuje IIB. Urządzenie z oznaczeniem IIC można stosować w atmosferach IIB, ale nie odwrotnie.

Klasy temperatury T1 do T6 odpowiadają maksymalnym temperaturom powierzchni od 450°C w dół do 85°C. To najłatwiejszy do przeoczenia punkt: podgrzewacz o temperaturze czynnika 200°C, którego powierzchnia elementu osiąga 300°C, jest niebezpieczny w otoczeniu T4 (135°C) — trzeba wybrać T2 albo klasę wyższą lub zmniejszyć obciążenie powierzchniowe.

Metoda polega na sprawdzeniu temperatury zapłonu gazu palnego obecnego na obiekcie. Benzen zapala się w około 555°C (T1); eter w około 170°C (T4). Klasa temperatury urządzenia musi być niższa od tej wartości.

Trzy punkty konstrukcyjne

Osobna komora zaciskowa: element grzejny i zaciski muszą znajdować się w oddzielnych komorach, rozdzielonych złączem przeciwwybuchowym lub uszczelnionym przepustem. Wyciek od strony czynnika nie może przedostać się bezpośrednio do komory zaciskowej.

Długość zimnego końca: odległość od czoła kołnierza do strefy grzewczej musi być wystarczająca, aby obszar uszczelki pozostawał poniżej dopuszczalnej temperatury uszczelki. W wysokiej temperaturze wynosi to zwykle 100 mm lub więcej.

Uziemienie i połączenia wyrównawcze: sprzęt przeciwwybuchowy wymaga pewnego uziemienia — obudowa metalowa, komora zaciskowa i wspornik muszą być połączone z tą samą szyną uziemiającą, a rezystancja uziemienia ma być poniżej 4 Ω.

Materiał to nie tylko kwestia korozji

Media zawierające siarkę korodują drut nichromowy, a media z chlorem wywołują korozję naprężeniową stali 304 — to wiedza powszechna. Łatwo natomiast przeoczyć wodór: powoduje kruchość wodorową metali, a zwykła stal nierdzewna z czasem traci wytrzymałość, dlatego potrzebne są określone gatunki.

Ponadto powierzchni złącza przeciwwybuchowego komory zaciskowej nie wolno malować ani zarysowywać, a podczas montażu i obsługi trzeba nakładać smar antykorozyjny. Na obiekcie często się o tym zapomina, co niweczy ochronę przeciwwybuchową.

Dokumentacja musi być kompletna

Prawidłowy podgrzewacz przeciwwybuchowy powinien być dostarczony z certyfikatem zgodności, danymi tabliczki znamionowej zgodnymi z certyfikatem, schematem połączeń oraz instrukcją konserwacji złączy przeciwwybuchowych. Model, klasa temperatury i strefa zastosowania podane w certyfikacie muszą odpowiadać rzeczywistym warunkom pracy — nie przyjmuj urządzenia tylko dlatego, że widzisz oznaczenie Exd.

Wpisz te punkty do umowy technicznej przy zakupie; to znacznie pożyteczniejsze niż spór po fakcie.